Η χειρουργική επέμβαση προλαμβάνει την περικορωνίτιδα, τις οδοντογενείς κύστεις και την απορρόφηση παρακείμενων ριζών.
Ο έγκλειστος τρίτος γομφίος είναι ένα είδος αναπτυξιακής διαταραχής που εμφανίζεται λόγω ανατομικής σύγκρουσης μεταξύ της κατεύθυνσης ανατολής του δοντιού, αφενός, και του διαθέσιμου χώρου στο αντίστοιχο οδοντικό τόξο, αφετέρου. Εάν ένας φρονιμίτης δεν έχει αρκετό χώρο για να ανατείλει πλήρως μέσω του βλεννογόνου των ούλων, παραμένει είτε πλήρως είτε μερικώς θαμμένος στο φατνιακό οστό. Αν και είναι δυνατόν να περιμένουμε σε πλήρως έγκλειστα ασυμπτωματικά περιστατικά, όταν εμφανίζονται ορισμένες ιατρικές και βιολογικές καταστάσεις, η αναγκαιότητα της προληπτικής χειρουργικής επέμβασης γίνεται πολύ σαφής.
Η Παθογένεση της Περικορωνίτιδας
Η περικορωνίτιδα είναι ο κύριος ιατρικός λόγος που οδηγεί στην εξαγωγή του τρίτου γομφίου. Στην περίπτωση ενός μερικώς έγκλειστου δοντιού, ένα πτερύγιο μαλακού ιστού πάνω από τη ανατέλλουσα μύλη ονομάζεται κάλυμμα. Δεδομένου ότι μια τέτοια θήκη περιοδοντικού χώρου υπάρχει γύρω από ένα δόντι που έχει μόλις μερικώς ανατείλει, θα υπάρχει επίσης μια τάση για μόλυνση των μαλακών ιστών γύρω από το κάλυμμα, ειδικά αν τροφή παγιδευτεί μεταξύ τους και επιτραπεί η βακτηριακή μόλυνση. Αυτή η μόλυνση, η οποία συνήθως προκαλείται από αναερόβια βακτήρια, αν δεν αντιμετωπιστεί, γίνεται πιο σοβαρή, οδηγώντας σε σχηματισμό πύου, σοβαρό τρισμό (αδυναμία ανοίγματος του στόματος), και μπορεί ακόμη και να εξαπλωθεί και να οδηγήσει σε άλλες λοιμώξεις των εν τω βάθει περιτονιακών χώρων της περιοχής του προσώπου και του λαιμού, για παράδειγμα, την κυνάγχη του Ludwig, η οποία μπορεί ακόμη και να προκαλέσει θάνατο.
Οδοντογενείς Κύστεις και Απορρόφηση Ρίζας
Όχι μόνο η μόλυνση αλλά και οι μακροχρόνιες επιπτώσεις του έγκλειστου τρίτου γομφίου είναι πολύ καταστροφικές για την περιβάλλουσα περιοχή της γνάθου. Στην πραγματικότητα,
- Οδοντοφόρες Κύστεις: Με κάθε αναπτυσσόμενο δόντι, υπάρχει ένας περιβάλλων σάκος που ονομάζεται οδοντικό θυλάκιο και αργότερα γίνεται ρίζα δοντιού. Μερικές φορές αυτή η θυλακική επένδυση εκφυλίζεται σε μια φλεγμονώδη κύστη γεμάτη με υγρό. Όταν η κύστη μεγαλώνει, ασκεί πίεση στην περιοχή, η οποία, με τη σειρά της, προκαλεί απορρόφηση του υγιούς οστού στη γνάθο που βρίσκεται κοντά στην κύστη και μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη απώλεια μέρους της κάτω γνάθου.
- Εξωτερική Απορρόφηση Ρίζας: Ένα δόντι που έχει μεσιογωνιακή κατεύθυνση ανατολής, δηλαδή, ένα δόντι που αναπτύσσεται με τη ρίζα του να δείχνει προς το μάγουλο (με κλίση προς τα εμπρός), προκαλεί τη συνεχή πίεση της μύλης του δοντιού στην περιφερική ρίζα του παρακείμενου δοντιού, η οποία τελικά γίνεται τόσο σοβαρή που είναι σχεδόν αδύνατο να αφαιρεθεί το τελευταίο χωρίς να αφαιρεθεί και το πρώτο.
- Περιφερική Αυχενική Τερηδόνα: Το τμήμα ενός δοντιού που βρίσκεται πιο κοντά σε ένα άλλο, ιδιαίτερα ενός μη ανατείλαντος γομφίου και ενός ανατείλαντος γομφίου, είναι πολύ ευάλωτο και εύκολα τερηδονίζεται λόγω του δύσκολα προσβάσιμου σημείου που καλύπτεται από τους μαλακούς και τους σκληρούς ιστούς που δεν μπορούν να καθαριστούν ή να βουρτσιστούν. Ως αποτέλεσμα, η τερηδονογόνος βακτηριακή πλάκα παραμένει και προκαλεί γρήγορα σοβαρή, υποουλική τερηδόνα που οδηγεί σε καταστροφή της οδοντίνης.
Κλινική Διάγνωση και Χειρουργικό Πρωτόκολλο
Ο προσδιορισμός της ακριβούς χωρικής θέσης του έγκλειστου γομφίου στο οδοντιατρικό μας κέντρο οδηγεί στον καθορισμό της σωστής χειρουργικής μεθόδου του χειρουργού. Η Οδοντίατρος μας Πολέν Ακκιλίτς, χρησιμοποιώντας 3D Αξονική Τομογραφία Κωνικής Δέσμης (CBCT), είναι σε θέση να δείξει με ακρίβεια την εγγύτητα του δοντιού στο κάτω φατνιακό νεύρο και στο έδαφος του ιγμορείου της άνω γνάθου.
Η κύρια χειρουργική μέθοδος του Καθηγητή Δρ. Τσοσκούν Γιλντίζ είναι εντελώς ατραυματική. Αρχικά, ανασηκώνει ένα βλεννογονοπεριοστικό κρημνό, και στη συνέχεια χρησιμοποιείται πιεζοηλεκτρική οστεοτομία, μια τεχνική που μπορεί να διατηρήσει το υπερκείμενο φλοιώδες οστό, για την προσεκτική αφαίρεση του οστού και στη συνέχεια το δόντι διαιρείται συστηματικά σε κομμάτια. Με αυτόν τον τρόπο, το χειρουργικό τραύμα στην κάτω γνάθο ελαχιστοποιείται και οι περιβάλλοντες φατνιακοί ιστοί διατηρούνται άθικτοι, κάτι που είναι απαραίτητο για την αιμόσταση και τη σωστή αναγέννηση του οστού.
Κλινικές Ενδείξεις: Εξαγωγή vs. Παρακολούθηση
| Κλινική Παρουσίαση | Γναθοπροσωπική Παθολογία | Επιβεβλημένο Πρωτόκολλο Θεραπείας |
| Υποτροπιάζουσα Περικορωνίτιδα | Οξεία αναερόβια λοίμωξη κάτω από το κάλυμμα. | Επείγουσα χειρουργική εξαγωγή για την πρόληψη συστηματικής κυτταρίτιδας. |
| Θυλακική Διόγκωση > 3mm | Σχηματισμός οδοντοφόρας κύστης ή αδαμαντινοβλαστώματος. | Εκπυρήνιση της κύστης και χειρουργική εξαγωγή δοντιού. |
| Μεσογωνιακή Πίεση | Εξωτερική απορρόφηση ρίζας του παρακείμενου δεύτερου γομφίου. | Άμεση εξαγωγή για τη διάσωση του υγιούς δεύτερου γομφίου. |
| Πλήρης Οστική Έγκλειση (Ασυμπτωματική) | Πλήρως ενσωματωμένο στο φατνιακό οστό χωρίς κυστική παθολογία. | Ενεργός κλινική παρακολούθηση (ετήσιες πανοραμικές ακτινογραφίες). |
Συχνές Ερωτήσεις
1. Είναι κλινικά δυνατόν ένας έγκλειστος φρονιμίτης να μετατοπίσει τα άλλα μου δόντια;
Η τρέχουσα ορθοδοντική συναίνεση δείχνει ότι οι τρίτοι γομφίοι δεν ασκούν επαρκή πρόσθια διανυσματική δύναμη για να προκαλέσουν πρωτογενή συνωστισμό των κάτω κοπτήρων. Η όψιμη ανάπτυξη της κάτω γνάθου και η φυσιολογική μεσιακή μετατόπιση είναι οι κύριες βιομηχανικές αιτίες του όψιμου συνωστισμού, όχι οι φρονιμίτες οι ίδιοι.
2. Γιατί οι γναθοπροσωπικοί χειρουργοί τεμαχίζουν το δόντι κατά την εξαγωγή;
Ο τεμαχισμός (οδοντοτομία) είναι μια συντηρητική χειρουργική τεχνική. Χρησιμοποιώντας ένα εξειδικευμένο χειρουργικό τρυπάνι για να διαιρέσει τη μύλη και τις ρίζες σε ξεχωριστά κομμάτια, ο χειρουργός μπορεί να αφαιρέσει το δόντι μέσω ενός πολύ μικρότερου οστικού παραθύρου. Αυτό μειώνει δραστικά το μετεγχειρητικό οίδημα, αποτρέπει τα κατάγματα της γνάθου και προστατεύει το παρακείμενο κάτω φατνιακό νεύρο από τραύμα σύνθλιψης.
3. Τι είναι η παραισθησία και γιατί αποτελεί κίνδυνο στις εξαγωγές της κάτω γνάθου;
Το κάτω φατνιακό νεύρο, το οποίο παρέχει αισθητική νεύρωση στο κάτω χείλος και το πηγούνι, συχνά διατρέχει ακριβώς δίπλα στις ρίζες των κάτω τρίτων γομφίων. Εάν αυτό το νεύρο τραυματιστεί ή τεντωθεί κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης, μπορεί να οδηγήσει σε παραισθησία – ένα προσωρινό (ή σπάνια, μόνιμο) μούδιασμα ή αίσθημα μυρμηγκιάσματος στο χείλος και το πηγούνι.
4. Μπορεί ένα έγκλειστο δόντι να αφεθεί αν δεν προκαλεί πόνο;
Η έλλειψη πόνου δεν ισοδυναμεί με απουσία παθολογίας. Οι οδοντοφόρες κύστεις και η εξωτερική απορρόφηση ρίζας είναι συνήθως ασυμπτωματικές μέχρι να προκαλέσουν σοβαρή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο οστό της γνάθου ή στα παρακείμενα δόντια. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η τακτική 3D ακτινογραφική παρακολούθηση είναι κλινική αναγκαιότητα για όλα τα διατηρούμενα δόντια φρονιμίτες.
Ακαδημαϊκές Αναφορές
- Hupp, J. R., Ellis, E., & Tucker, M. R. (2013). Contemporary Oral and Maxillofacial Surgery (6th ed.). Mosby Elsevier.
- Mettes, T. D., Ghaeminia, H., Nienhuijs, M. E., Perry, J., van der Sanden, W. J., & Plasschaert, A. (2012). Surgical removal versus retention for the management of asymptomatic impacted wisdom teeth. Cochrane Database of Systematic Reviews, (6).
- Marciani, R. D. (2007). Third molar removal: an overview of indications, imaging, evaluation, and assessment of risk. Oral and Maxillofacial Surgery Clinics of North America, 19(1), 1-13.
- Kugelberg, C. F., Ahlström, U., Ericson, S., & Hugoson, A. (1991). Periodontal healing after impacted lower third molar surgery. A retrospective study. International Journal of Oral and Maxillofacial Surgery, 20(1), 18-24.
