Niet bijten, snijd het in stukjes.
Het is zaterdag, je snuffelt rond in de kleurrijke eetscene in Turkije, en plotseling krijg je weer zin. Je wilt een burger. Niet zomaar een burger, maar een enorme met allemaal extra’s. Maar dan, je tong glijdt over de metalen beugels van je beugel, en je aarzelt.
De echte vraag is niet “kan” je—behalve fysiek, natuurlijk, je kaak werkt nog—maar zou je dat moeten?
Bij Lema Tandheelkundig Centrum zien we elk jaar duizenden internationale patiënten, en dit is waarschijnlijk een van de vragen die het meest over levensstijl gaan. Het feit is dat terwijl je verlangen hetzelfde is, de delen van je mond die betrokken zijn bij dat verlangen veranderd zijn. Een rechtstreeks bijten in een burger terwijl je beugels hebt, is als een weddenschap op een hoogrisico wedstrijd.
Het “Shear” Krachtenprobleem
Laten we even teruggaan naar de natuurkunde van je mond. Wanneer je voortanden (snijtanden) op een grote burgerbroodje duwen, gooi je eigenlijk het zogeheten “shearing force” in de strijd.
Stel je voor dat je beugels zoals ankerpunten bij klimmen in de rotsen die in een rotswand zijn geplaatst. Ze zijn bedoeld om bestand te zijn tegen de stabiele, horizontale trek van de boog (de touw). Maar het blijkt dat ze zeer kwetsbaar zijn voor verticale, afsplitsende krachten. Dat bewegingen, waarbij je een stuk brood of vlees met je tanden wegtrekt, fungeert als een prybar die de beugel van het glazuur lostrilt.
Professor Dr. Coşkun Yıldız vertelt onze patiënten waarschijnlijk altijd dat de bonding tussen de beugel en de tand slechts tijdelijk is – uiteindelijk moet het worden verwijderd. Het is een zeer sterke verbinding, maar niet onoverkomelijk. Diezelfde kracht wordt doorbroken als je een stuk van een knapperige slider heel enthousiast bijt.
Het Lema Protocol: Hoe veilig een burger eten
Dus, ga je de komende 12 tot 18 maanden alleen nog maar soep drinken? Helemaal niet.
Hondarts Polen Akkılıç en haar team stellen voor de manier van doen slechts licht aan te passen, niet de dieet volledig te beperken. Je mag ook een burger eten, maar je zult het niet meer op dezelfde manier kunnen doen als voorheen.
Hier is het eerste dat we altijd zeggen, in onze kliniek: Gebruik je voortanden niet als gereedschap.
1. De Mes- en Vork-methode
Het kan eindigen dat je je minder “cool” voelt, maar het in stukken snijden van je burger is de zet die je tanden (en beugels) zal redden. Het gebruik van een vork om het eten rechtstreeks op je achtermolaren (je kauwtanden) te plaatsen, zorgt dat je geheel wegblijft van de gevaarlijke voorkant-beugels.
2. De “Deconstrueren” Techniek
Is het in beweging? Breek dan je burger in stukjes. Eerst de burgerpatty, daarna het brood. In feite is de combinatie van de verschillende texturen die zo goed uitkomt in de burger—het zachte brood, het taaie vlees, de knapperige augurk—een absolute nachtmerrie voor je draden.
3. Let op de “Verborgen” Gevaren
Meestal veroorzaakt niet de burgerpatty dat de beugel losraakt. Het zijn de extra’s.
- Spek krokant: Dat kan zelfs harder zijn dan glas en kan draden draaien.
- Brood krokant: Sourdough of baguette-achtige broodjes vereisen veel scheurkracht.
- Veggies rauw: Een dikke plak rauwe ui of een harde augurk brengt behoorlijk wat weerstand.
Risicobeoordeling: De Oude Manier versus De Veilige Manier
Hier is een gedetailleerde uitleg van wat er in je mond gebeurt als je voor de ene of de andere eetwijze kiest .
| Eetmethode | Belasting op Voorkeur Beugels | Risico op Spoedbezoek | Schoonmaakmoeilijkheid |
| Rechtstreeks Bijten (Traditioneel) | kritiek. Hoge hefboomwerking op beugels. | Hoeveel. 30-40% van gebroken beugels komt door vergelijkbaar voedsel. | Moeilijk. Het brood creëert een “moes” dat overal vast komt te zitten. |
| “Squish” (Het platdrukken van de burger) | Matig. Vermindert dikte maar verhoogt dichtheid. | Gemiddeld. Moet nog steeds scheurbeweging maken. | Matig. Dicht voedsel pakt zich rond draden. |
| Mes & Vork (Lema aanbevolen) | Geen. Voorkanten worden helemaal overgeslagen. | Minimaal. Risico is bijna nul als je voorzichtig kauwt. | Eenvoudig. Kleinere stukken betekenen minder vuiligheid dat vastzit. |
Veelgestelde Vragen: Uw Vragen Beantwoord door Onze Artsen
Ja, die “plop” is het geluid van de afdichting die het adhesive niet meer vasthoudt. Zelfs als de beugel er nog op lijkt te zitten, kan deze over de draad schuiven. Dit betekent dat de tand niet meer correct wordt verplaatst. Neem onmiddellijk contact met ons of je lokale orthodontist op om te voorkomen dat je behandelingsduur verlengt.
Zachte broodjes zijn zeker veiliger dan gourmetsponnen of zuurdesem, maar het risico is niet nul. De “scheur” beweging is wat de schade veroorzaakt. Als je het zonder bestek moet eten, scheur dan kleine stukjes af met je vingers en stop ze in je mond. Bijt er niet in.
Dit is het grote voordeel van uitlijners. Omdat je ze verwijdert om te eten, kun je net zo goed in een burger bijten als voor de behandeling! Echter, Hondarts Polen Akkılıç waarschuwt dat je daarna onmiddellijk moet poetsen. Het vasthouden van burgerolie en suikers binnen je uitlijners is een recept voor snelle tandbederf.
Het gebeurt vaker dan je denkt. Elke keer dat een beugel breekt, moeten we vaak een draadje kleiner terugzetten om de tand opnieuw te engageren. Volgens onze klinische ervaring bij Lema Tandheelkundig Centrum kunnen chronische brekers 3 tot 6 maanden toevoegen aan hun totale behandelingsduur. Het is het risico niet waard voor één maaltijd.
Die kleine zaadjes zijn een ergernis. Ze breken zelden beugels, maar ze houden ervan zich tussen je tandvlees en de metalen band te nestelen. Ze kunnen ontzettend moeilijk te flossen zijn en kunnen irritatie van het tandvlees veroorzaken. We raden aan je mond krachtig te spoelen met water direct na het eten.
- Proffit, W. R., Fields, H. W., & Sarver, D. M. (2018). Contemporary Orthodontics. Elsevier Health Sciences.
- Keim, R. G., Gottlieb, E. L., Nelson, A. H., & Vogels, D. S. (2019). JCO-onderzoek naar orthodontische diagnose en behandelprocedures, deel 1: resultaten en trends. Journal of Clinical Orthodontics, 53(10), 581-590.
- Bishara, S. E., & Trulove, T. S. (1990). Vergelijkingen van verschillende debondingstechnieken voor keramische beugels: een in vitro studie. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics, 98(3), 145-153.
- Al-Moghrabi, D., Pandis, N., & Fleming, P. S. (2016). De effecten van gebonden orthodontische hulpmiddelen op het dieet en eetgewoonten van patiënten: een systematische review. Journal of Orthodontics, 43(2), 115-124.
- Hammad, S. M., & Al-Wakeel, E. E. (2011). Shear bond strength van metalen beugels gebonden aan porseleinen oppervlakten met verschillende oppervlakteconditioning protocols. European Journal of Orthodontics, 33(6), 615-620.
