Witte vlekken of suikergevoeligheid.
Het is een algemeen geloof dat als tanden niet pijnlijk zijn, ze gezond moeten zijn. Echter, het huidige geloof is een van de meest fatale mythes op het gebied van de tandheelkunde. Wanneer je plotselinge pijn of een doffe pijn ervaart, is de “bederf” (klinische tandbederf) waarschijnlijk al door je glazuur heen gedrongen en heel dicht bij de zenuw.
In onze klinische praktijk bij Lema Tandheelkundige Kliniek komen we elke week patiënten tegen die in shock naar Istanbul zijn gekomen nadat ze de resultaten van hun Röntgenfoto’s hebben gezien, die wijdverspreid bederf tonen. De frase die we het meest horen is: “Maar het deed nooit pijn!”
Het feit is dat tandbederf als een stille moordenaar is. Het maakt geen groot kabaal over zijn aanwezigheid; in plaats daarvan sluipt het stilletjes op je af. Als je weet waar je op moet letten, kun je het zelfs ontdekken wanneer het nog maar klein is, en zo een grote behandeling vermijden.
Hieronder volgen enkele manieren waarop Professor Dokter Coşkun Yıldız, ons diagnostisch team, en ik de allereerste tekenen van bederf identificeren, en ook hoe je ze thuis kunt ontdekken.
1. Visuele inspectie: de “kalkachtige” aanwijzing
Laten we de grote zwarte gaten nu even terzijde laten, want die vertegenwoordigen de laatste fase van het proces. Het beginsel van het bederf kan figuurlijk en letterlijk misleidend vuil lijken.
De bacteriën in de mond verteren suiker en door dit proces produceren ze zuur. Dit zuur verwijdert de mineralen (calcium en fosfaat) uit het glazuur. Voordat er een gat in het glazuur ontstaat, wordt het oppervlak poreus en droog.
Ontdek: Een fijne, heldere, kalkwitte plek is het punt waarop je de bacteriële activiteit lokaliseert. Vaak wordt het waargenomen aan de tandvleesrand of tussen de tanden. Stel je voor: Je zou een gezond glazuur kunnen vergelijken met een stuk doorschijnend, gepolijst glas. Denk bij vroege rot aan een bevroren raam of een stuk krijt. Als je een witte vlek op de tand tegenkomt die niet kan worden schoongemaakt, betekent dat in feite dat je tand “zacht” is op de betreffende plek.
2. Flosproef: De “Stok”
Naast de verschillende observatieniveaus, wordt het grootste niveau van bederf gevonden op plaatsen die een tandenborstel niet kan bereiken: gewoonweg de gebieden tussen de tanden (interdentale cariës). Je kunt dit niet via de spiegel bekijken, maar je floss kan het wel vinden.
Als het scheurt, uit elkaar valt of telkens weer “vastloopt” op een bepaalde tand, let daar dan op. Dat “vastzitten” is waarschijnlijk iets zoals een rand van een gaatje dat de floss ergens vangt, waardoor het scheurt, tenzij natuurlijk je daar een ruw vulling hebt.
3. Het “Zoete Tand” gevoel
Is er een scherpe en snelle pijn die je voelt als je chocolade of plakkerige gebakjes eet, of wanneer je frisdrank drinkt?
Preventiedeskundige Polen Akkılıç beschrijft het proces in de volgende woorden: “Gezond glazuur is een perfect schild dat de gevoelige zenuwen binnenin beschermt. Als dat beschermende schild door bederf beschadigd raakt, kan suiker via de microscopische poriën in het dentine doordringen.”
Als koud water pijn veroorzaakt, kan dat door tandvleesrecessie komen. Maar als de pijn door suiker wordt veroorzaakt, is het waarschijnlijk dat het bederf nog steeds vordert.
4. Het Aanvoelen van het Oppervlak
Normaal gesproken zijn tanden glad en gladjes. In dat geval zou de tong gemakkelijk over de oppervlakken glijden.
Maar een ruw plekje, een gat of een vorm van “plakkerigheid” kan worden gevoeld wanneer de vinger over het tandoppervlak glijdt (deze sensatie is niet te wijten aan voedsel, maar aan de structuur van de tand zelf), wat aangeeft dat de glazuurlaag is doorbroken. Het bederfde oppervlak wordt als een kuiltje als gevolg van het bederf .
Vergelijking: Is het Verkleurde Vlek of Actief Bederf?
Het is gemakkelijk om een koffievlek te verwarren met een gaatje. Hier is de uitsplitsing die door ons diagnostisch team in Turkije wordt gebruikt.
| Kenmerk | Oppervlaktevlek | Actief Bederf (Gaten) |
| Kleur | Geel, bruin of zwart | Kalkwit (vroeg) tot donkerzwart (laat) |
| Textuur | Glad en glasachtig | Ruw, hobbelig of zacht |
| Sensor | Pijnloos | Gevoelig voor zoet of koud |
| Locatie | Over het algemeen wijdverspreid over tanden | Gelokaliseerd op één plek of in een kloof |
| Reinigbaarheid | Kan worden gepolijst | Kan niet worden weggepoetst |
| Progressie | Stabiel in de loop van de tijd | Groeit groter/dieper in weken |
De “spook” slechte smaak
Heb je ooit een metaalachtige of smaak in je mond gehad die telkens terugkwam, ongeacht hoe vaak je spoelde met mondwater?
Een gaatje is in wezen het proces van ontbinding van organisch materiaal van de tand. Wanneer de bacteriën (lactobacillus en streptococcus mutans) in de mond hun afvalstoffen vrijgeven, geven ze zwavelverbindingen af. De aanwezigheid van een constante slechte smaak of lokale slechte adem afkomstig uit een specifiek gebied van je mond is een zeer goede aanwijzing dat er een actieve biologische proces—bederf—is gaande zonder dat je het doorhebt.
Het Turkse Protocol: Waarom wachten verkeerd is
Als je een van deze tekenen ziet, is de allerlaatste wat je moet doen de aanpak van “afwachten en zien”. Je glazuur zal nooit regenereren. Het lichaam is machteloos om de schade te herstellen zodra er een gat is ontstaan.
Onze Lema Tandheelkundige Kliniek is uitgerust met een high-definition 3D-tomografie apparaat, waarmee we tussen de lagen van de tand kunnen “gluren”.
- Wanneer we voor het eerst een “kalkwitte” vlek opmerken, hebben we de mogelijkheid om deze minimaal gedeeltelijk terug te draaien met professionele fluorideverf op voorwaarde dat je bereid bent en in staat bent om je thuiszorg te verbeteren. We boren niet.
- Zodra het gaatje is doorgedrongen, zal minimaal invasieve tandheelkunde de eerste optie zijn. Dokter Polen Akkılıç is een specialist in het toepassen van hoogwaardige composiet bonding of E-max inlays die de natuurlijke tandstructuur nabootsen, zodat de tand wordt gered voordat deze de fase van een wortelkanaal bereikt.
Kritische vragen over het opsporen van tandbederf
Alleen in de allereerste fase. Als je de “kalkwitte vlek” (demineralisatie) ziet, kun je deze soms remineraliseren met fluoride-tandpasta en het vermijden van suiker. Echter, zodra het oppervlak barst en er een fysieke gaatje (gat) ontstaat, kunnen olie trekken of tandenpoetsen dit niet herstellen. Het vergt een vulling.
Dit is een “vals alarm” van veiligheid. Als je een tand had die pulserend was en plotseling volledig ophield met pijn doen, betekent dat meestal niet dat de tand genezen is. Het betekent dat de zenuw is gestorven. De infectie is nog steeds daar, en verspreidt zich naar het ka mein, wat vaak leidt tot een abces. Dit is een tandheelkundige noodgeval.
Niet altijd, maar vaak wel. Naarmate het bederf vordert, raakt voedsel gevangen in het gaatje en fermenteert. Combinatie met de bacteriën die het tandstructuur eten, produceert een kenmerkende necrotische geur. Als je een specifieke tand flost en de floss ruikt vreselijk, is dat een rode vlag voor interdentale cariës.
Absoluut. Dit wordt “recurrent decay.” Over jaren, oude metalen of composietvullingen kunnen zich van de tand terugtrekken, waardoor een microscopisch gap ontstaat. Bacteriën glippen in deze kloof en bederfen de tand van binnenuit. Je ziet dat niet in de spiegel; alleen een röntgenfoto bij een kliniek kan het opsporen.
Niet altijd. Cold sensitivity kan ook veroorzaakt worden door terugtrekken van het tandvlees (exposed roots) of tandenknarsen (bruxisme). Echter, als de gevoeligheid specifiek is voor één tand en minuten of seconden na de koude stimulus verdwijnt, is het waarschijnlijk bederf of zenuwinflammation.
- Fejerskov, O., & Kidd, E. (2008). Tandbederf: De ziekte en de klinische behandeling (2e dr.). Blackwell Munksgaard.
- Selwitz, R. H., Ismail, A. I., & Pitts, N. B. (2007). Tandbederf. The Lancet, 369(9555), 51-59.
- Pitts, N. B., Zero, D. T., Marsh, P. D., Ekstrand, K., Weintraub, J. A., Ramos-Gomez, F., … & Featherstone, J. (2017). Tandbederf. Nature Reviews Disease Primers, 3(1), 1-16.
- Young, D. A., Nový, B. B., Zeller, G. G., Hale, R., Hart, T. C., Truelove, E. L., … & American Dental Association Council on Scientific Affairs. (2015). Het Amerikaanse classificatiesysteem voor cariës voor de klinische praktijk: een rapport van de Amerikaanse Vereniging voor Tandheelkunde. Journal of the American Dental Association, 146(2), 79-86.
- Marsh, P. D. (2003). Zijn tandziekten voorbeelden van ecologische catastrofes?. Microbiology, 149(2), 279-294.
