Ο πόνος μετά από μια ενδοδοντία οφείλεται συνήθως σε μια προσωρινή φλεγμονή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επούλωσης.
Όταν εισήλθατε για πρώτη φορά στην οδοντιατρική κλινική, ήσασταν τόσο πολύς πόνος που πιστέψατε ότι μια ενδοδοντική θεραπεία θα ανακουφίσει αμέσως τον πόνο σας, όπως το να σβήνετε έναν διακόπτη. Γενικά, έτσι είναι. Ωστόσο, μόλις εξαφανιστεί η αναισθησία, κυρίευει ένας θαμπός, διαπεραστικός πόνος. Είναι πολύ ενοχλητικό. Φόβος. Αρχίζετε να σκέφτεστε: “Ήταν λάθος;”
Συνήθως, η πραγματικότητα είναι πολύ λιγότερο δραματική. Ένας από τους οδοντιάτρους μας στην Οδοντιατρική Κλινική Λεμα στην Τουρκία, μετά την εξέταση πολλών περιπτώσεων, δηλώνει ότι η ευαισθησία μετά την επέμβαση δεν είναι μόνο κάτι φυσιολογικό, αλλά και μια φυσιολογική αναγκαιότητα σε αρκετές περιπτώσεις. Φανταστείτε ένα δόντι σαν να είναι ένα χέρι που έχει σπαστεί και μόλις έχει τοποθετηθεί σε Έμεντα. Το οστό έχει συναρμολογηθεί, η ευθυγράμμιση είναι τέλεια, αλλά ο μαλακός ιστός γύρω του παραμένει μώλωπας και θυμωμένος. Η μόλυνση εξαφανίστηκε με τη διαδικασία, αλλά το “ομαδικό καθαρισμού” του σώματος — η φλεγμονή — εξακολουθεί να εργάζεται.
Αναλύουμε τους λόγους για αυτό και ταυτοποιούμε τις διαφορές μεταξύ του “καλού” πόνου της επούλωσης και των προειδοποιητικών σημείων που απαιτούν ιατρική προσοχή.
Ο “Μορετό” Μέσα στο Οστό: Κατανοώντας τη Φλεγμονή Περιοδοντίτιδας
Πόλεν Ακκίλιτς είναι οδοντίατρος και η ομάδα της αφαιρεί νεύρο από μέσα στο δόντι όταν κάνουν ενδοδοντική θεραπεία. Ωστόσο, κάποιος μπορεί αυθόρμητα να ρωτήσει: “Αν αφαιρέσουν το νεύρο, τότε γιατί εξακολουθώ να αισθάνομαι πόνο;”
Η εξήγηση είναι αυτή. Το νεύρο μέσα στο δόντι έχει αφαιρεθεί, αλλά το σύνολο των νεύρων και των συνδέσμων που περιβάλλουν τη ρίζα του δοντιού παραμένει ζωντανό. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης, καθαρίζουμε μηχανικά τον μολυσμένο πολφό με μικρά εργαλεία. Καμιά φορά, μόνο ο δονητικός κραδασμός αυτών των εργαλείων ή ένα μικρό κομμάτι υλικού σφράγισης που περνά πέρα από την άκρη της ρίζας μπορεί να ερεθίσει αυτό τον ιστό.
Όταν τραβάτε μια βαθιά τρίχα από το δάχτυλό σας, το δέρμα θα είναι κόκκινο και επώδυνο στο άγγιγμα για μερικές ημέρες, ακόμη και αφού η τρίχα έχει φύγει. Το ίδιο συμβαίνει και με το δόντι σας. Ο σύνδεσμος που το στηρίζει στη γνάθο είναι πρησμένος. Αυτός είναι ο λόγος που πονάει σαν να έχετε μια μελανιά όταν δαγκώνετε.
Οι Κρυφοί Ένοχοι: Γιατί η Δυσφορία Συνεχίζεται
Η ήπια φλεγμονή, ως μια απλή φυσιολογική αντίδραση, μας φέρνει περιπτώσεις ανθρώπων που παρουσιάζουν πόνο πιο διαπεραστικό και/ή διαρκές. Ο καθηγητής δρ. Κοσκούν Γκιλτίζ δηλώνει ότι στην ενδοδοντική θεραπεία, αν όλα πάνε καλά, υπάρχει ένα είδος παιχνιδιού όπου η χωρική κλίμακα μετριέται σε μικρόμετρα. Αν το λάθος είναι του μεγέθους του πάχους μιας τρίχας, αυτό θα είναι η αντίληψη του ασθενούς.
1. “Υψηλό Σημείο” (Ουλοτραυματισμός)
Αυτός είναι ο μετεγχειρητικός πόνος που εμφανίζεται πιο συχνά, και τον βλέπουμε εδώ στην Κωνσταντινούπολη. Αν, μετά το σφράγισμα του δοντιού και την τοποθέτηση προσωρινής αποκατάστασης ή στεφάνης, η αποκατάσταση είναι μόνο ένα κλάσμα του χιλιοστομέτρου ψηλότερη, θα είναι το πρώτο σημείο που θα το χτυπήσει το αντίπαλο δόντι, ενώ η υπόλοιπη γνάθος σου συνεχίζει να προσαρμόζεται.
Κάθε φορά που κλείνεις το στόμα σου, χτυπάς αυτό το υπερφορτισμένο δόντι. Είναι σαν το περπάτημα σε στραμπουλισμένο αστράγαλο. Ωστόσο, το πρόβλημα μπορεί να διορθωθεί αρκετά γρήγορα: μια σύντομη τροποποίηση της μιλήματος συχνά οδηγεί σε άμεση ανακούφιση από τον πόνο.
2. Το Κρυφό Κανάλι
Οι σωληνοειδείς δομές είναι το τελευταίο που οι δόντια θυμίζουν· καλύτερα, μοιάζουν με περίπλοκα δέλτα ποταμών. Συνήθως, ένας γομφίος έχει τρεις σωλήνες, αλλά μερικές φορές υπάρχει ένας τέταρτος μικροσκοπικός σωλήνας που κανείς δεν γνωρίζει. Αν απομείνουν βακτήρια στον μικρό παραπόταμο που έχει παραλειφθεί στη θεραπεία, η λοίμωξη θα συνεχίσει. Στο Lemaclinic, είμαστε εξοπλισμένοι με την πιο σύγχρονη τεχνολογία απεικόνισης για να εντοπίσουμε αυτά τα αόρατα μονοπάτια, αλλά ακόμα και έτσι, η ανατομία μπορεί να είναι αρκετά απατηλή.
3. Εξώθηση Υλικών
Τα σωματίδια υλικού σε μικροσκοπική κλίμακα, καθώς και τα λύματα πλύσεως, μπορούν μερικές φορές να διωχθούν λίγο μέσα από την άκρη της ρίζας και να εισέλθουν στο οστό κατά τη φάση καθαρισμού. Αυτό προκαλεί ξαφνική έξαρση φλεγμονής. Είναι μια φυσική αντίδραση του σώματος σε ξένο σώμα. Επιπλέον, αυτή η κατάσταση είναι πολύ σπάνια, και το ανοσοποιητικό σύστημα πιθανότατα θα την ξεπεράσει μόνο του με λίγον χρόνο και βοήθεια από αντιφλεγμονώδη φάρμακα.
Αν θεραπεύει ή αποτυγχάνει; (Μια γρήγορη σύγκριση)
Οι ασθενείς συχνά αναζητούν ένα είδος οδηγού από εμάς. Πώς μπορείτε να καταλάβετε αν είναι καλύτερα να είστε υπομονετικοί ή να κλείσετε πτήση προς την Τουρκία;
| Συμπτώματα | Κανονική Επούλωση (“Μορετό”) | Πιθανή Επιπλοκή (Σημάδι Κινδύνου) |
| Τύπος Πόνου | Χαμηλός, παλμικός, πόνος ή δυσφορία, ή αίσθηση μελανιάς | Οξύς, διαπεραστικός πόνος ή έντονη παλμική αίσθηση που ξυπνάει |
| Αιτία | Ο πόνος εμφανίζεται μόνο κατά το δάγκωμα ή το χτύπημα του δοντιού | Αυθόρμητος πόνος, ακόμη και χωρίς πιπίλισμα του δοντιού |
| Χρόνος | Ενδια-printerna σε 24–48 ώρες και σταδιακά υποχωρεί σε μια εβδομάδα | Υπάρχει για πάνω από 3–5 ημέρες ή χειροτερεύει προοδευτικά |
| Οίδημα | Δεν υπάρχει ή μόνο ήπια ευαισθησία στα ούλα | Ορατό οίδημα στη γνάθο, το μάγουλο ή τον λαιμό (εξασφαλίστε άμεση βοήθεια) |
| Επίδραση της φαρμακευτικής αγωγής | Καλά ελεγχόμενο με ιβουπροφαίνη ή παρακεταμόλη | Τα αναλγητικά παρέχουν λίγη ή καμία ανακούφιση |
Συνήθεις Ερωτήσεις
Οι περισσότεροι ασθενείς έχουν πολύ λιγότερο πόνο σε 3 έως 5 ημέρες. Η αίσθηση της “ενημερωμένης” κατάστασης του δοντιού — που είναι διαφορετική από τα άλλα — μπορεί να διαρκέσει μερικές εβδομάδες. Δεν αναμένεται να βρίσκεστε σε τόσο άσχημη κατάσταση μετά από μια εβδομάδα.
Είναι καλύτερα να μην χρησιμοποιείτε το δόντι μέχρι να τοποθετηθεί η μόνιμη στεφάνη. Συνοπτικά, το δόντι έχει αδειάσει και τώρα είναι εύθραυστο, όπως ένας ξηρός κλάδος. Εάν αποφασίσετε να φάτε σκληρά τρόφιμα, πιθανόν θα δημιουργήσετε ένα ράγισμα στο δόντι, και σε αυτήν την περίπτωση, θα πρέπει όχι μόνο να το σώσετε, αλλά και να το αφαιρέσετε. Γι’ αυτό, παρακαλώ μασήστε από την άλλη πλευρά του στόματός σας.
Σχεδόν ποτέ. Ο πόνος τις πρώτες ημέρες οφείλεται κυρίως στη φλεγμονή. Γι’ αυτό, μπορεί να συγκριθεί με ένα εργοτάξιο όπου, μετά το πέρας της εργασίας, εξακολουθεί να υπάρχει σκόνη. Η πραγματική αποτυχία συνήθως εμφανίζεται όταν ο ασθενής βιώνει πόνο μετά από πολλούς μήνες ή και χρόνια, και στις περισσότερες περιπτώσεις, υπάρχει και μια πλάκα στον ούλο (φαρυγγίτιδα).
Εάν το στόμα σας διατηρείται ανοικτό για πολύ καιρό κατά τη διάρκεια της επέμβασης, η άρθρωση της προσωρινής γνάθου (TMJ) θα βρίσκεται υπό τάση. Μπορεί να νομίζετε ότι πονάει το δόντι, αλλά στην πραγματικότητα, είναι οι μυς που κουράστηκαν και υπερχρησιμοποιήθηκαν. Συνήθως, ο πόνος εξαφανίζεται αρκετά γρήγορα μετά από μια συνδυασμένη χρήση ζεστών επιθεμάτων και χαλάρωσης της γνάθου ά.
Όχι απαραίτητα. Τα αντιβιοτικά σκοτώνουν μόνο βακτήρια, αλλά δεν ανακουφίζουν τον πόνο. Συνήθως προτιμούμε να διαχειριζόμαστε τη φλεγμονή με κοινά αναλγητικά αν δεν υπάρχουν σημάδια συστημικής λοίμωξης, όπως οίδημα, πυρετός ή άλλα συμπτώματα. Προσπαθούμε να είμαστε φειδωλοί με την συνταγογράφηση, ώστε να διατηρείς την υγεία σου για μεγάλο χρονικό διάστημα.
- Siqueira, J. F., & Rôças, I. N. (2021). Clinical implications and microbiology of bacterial persistence after treatment procedures. Journal of Endodontics, 34(11), 1291-1301. e3.
- Polycarpou, N., Ng, Y. L., Canavan, D., Moles, D. R., & Gulabivala, K. (2019). Prevalence of persistent pain after endodontic treatment and factors affecting its occurrence. International Endodontic Journal, 38(1), 16-28.
- Nixdorf, D. R., Moana-Filho, E. J., Law, A. S., McGuire, L. A., Hodges, J. S., & John, M. T. (2020). Frequency of persistent tooth pain after root canal therapy: a systematic review and meta-analysis. Journal of Endodontics, 36(2), 224-230.
- Figini, L., Lodi, G., Gorni, F., & Gagliani, M. (2021). Single versus multiple visits for endodontic treatment of permanent teeth. Cochrane Database of Systematic Reviews, (10).
- Hargreaves, K. M., & Berman, L. H. (2020). Cohen’s Pathways of the Pulp (12th ed.). Elsevier.
