Kalsiyum birikintileri dişlerde, dişler üzerinde mevcut plakaların mineral birikintileriyle oluşan ve sonunda sertleşen yapılardır. Plağın oluşumu, yiyecek parçaları, bakteriler ve tükürük gibi faktörlerin etkisiyle dişlerimizde günlük olarak gerçekleşir.
Düzenli diş fırçalama ve diş ipi kullanımı yapmamak, plakaların kalsiyum ve diğer minerallerle birleşerek sonrasında tartar haline gelmesine neden olabilir. Tartar birikimi, gözle kolaylıkla fark edilebilir şekilde diş yüzeyinde sarı veya kahverengi lekeler şeklinde görünür ve çoğunlukla diş eti çizgisine yakın bölgelerde gelişir.
Bununla birlikte, bu birikintiler kaygı kaynağıdır çünkü mükemmel ağız hijyeninin olmadığına işaret ederler. Mikrobiyal diş plağı kolonileştiğinde ise diş eti iltihabına, gingivitis ve periodontitis gibi durumlara sebep olabilirler. Bu durumlar ise apse, irin ve çürük gibi sorunlara yol açabilir.
Dişlerdeki Kalsiyum Birikintileri Nedir?
Kalsiyum birikintileri, diş plağı üzerinde zamanla sertleşmiş minerallerin birikmesidir. Günlük olarak dişlerinizde büyüyen plakalar, yiyecek parçaları, bakteriler ve tükürükten oluşur.
Eğer düzenli diş fırçalama ve diş ipi kullanımı yapılmazsa, plakalar kalsiyum ve tükürükteki diğer minerallerle birleşerek zamanla sertleşir ve tartar haline gelir. Tartar varlığı, diş yüzeyinde sarı veya kahverengi lekeler olarak görülür ve genellikle diş etine yakın bölgelerde bulunur.
Dişlerdeki Kalsiyum Birikintilerinin Nedenleri
Kalsiyum birikintilerinin en büyük nedeni uygun ağız bakımının ihmal edilmesidir. Plakaların düzenli temizlenmemesi tartar oluşumuna neden olur ve zamanla, tükürükteki mineraller birikime eklenir.
Bununla birlikte, kalsiyum birikintileri‘ne yol açabilecek birkaç faktör daha vardır, özellikle:
- Diyet: Aşırı şekerli veya asidik ürünlerin tüketimi, dişler üzerinde plak oluşumuna neden olabilir ve böylece birikimlerin oluşma olasılığı artar.
- Yetersiz Fırçalama Alışkanlıkları: Yanlış fırçalama tekniği veya yetersiz fırçalama, plakların hızla artıp sertleşmesine ve tartar haline dönüşmesine imkan tanır.
- Tükürük Bileşimi: Bazı kişilerde tükürükte daha fazla kalsiyum bulunur ve bu da kalsiyum birikintilerinin oluşmasının başka bir nedenidir.
- Sigara veya Tütün Kullanımı: Sigara içmek, plak ve tartar oluşumunu kolaylaştırmakla kalmaz, aynı zamanda dişlerde kalsiyum birikintileri‘nin seviyesini de artırabilir.
- Belirli İlaçlar: Histamin blokörleri veya diüretik ilaçların kullanımı, tükürük üretimini azaltabilir ve ağız kuruluğu yaparak daha fazla plak oluşumuna neden olabilir.
Kalsiyum Birikintilerinin Dişler Üzerindeki Etkileri
Kalsiyum birikintileri dişler üzerinde birikmeye devam ederse, bu durum çeşitli problemlere yol açabilir:
- Estetik Sorunlar: Tartarlarsa, kesinlikle dişlerin lekelenmesine neden olur ve bu da dişlerin sararması veya kahverengileşmesi şeklinde görünür; bu durum, gülümsemenizi etkileyebilir.
- Kötü Ağız Kokusu (Halitosis): Tartarda hapsolan bakteriler kötü gazlar yayabilir, böylece ağız kokusu devam eder.
- Diş Eti Hastalıkları (Gingivitis ve Periodontitis): Tartarda bulunan bakteriler diş eti tahriş ve iltihaplanmasına neden olur. Bu durum ise gingivitis ile sonuçlanabilir ve hastalık ilerlerse periodontitis ve diş kaybı riski de ortaya çıkar.
- Çürükler ve Diş Çürümesi: Tartarda oluşan katman, bakterilerin barınabileceği pürüzlü bir yüzey oluşturduğundan dolayı diş çürümesine yol açar.
Uzmanlar, kalsiyum birikintileri‘nin uzun süre ihmal edilmesi durumunda ciddi ağız sağlığı sorunlarına dönüşebileceği konusunda uyarıyorlar ve bu sorunların profesyonel tedavi gerektirdiği belirtiliyor.
Kalsiyum Birikintilerini Nasıl Önleriz?
Kalsiyum birikintilerini önlemenin en etkili yolu iyi ağız hijyenidir. Aşağıdaki adımlar, tartar ve plakaları temizlemek için önerilmektedir:
- Düzenli Fırçalayın: Günlük en az iki kez florürlü diş macunu ile fırçalayın. Farklı bölgelerde, özellikle birikintilerin en fazla olduğu noktalara yoğunlaşın.
- Diş İpi Kullanın: Sadece diş fırçası, dişler arasındaki plağı temizleyemez. Bu yüzden diş ipi kullanmak, plakların uzaklaştırılmasında önemli bir adımdır. Bu, kalsiyum birikintileri‘nin önlenmesinde de daha da kritik hale gelir.
- Ağız Gargarası Kullanın: Antibakteriyel özellikli bir ağız gargarası, ağızdaki bakterilerin çoğalmasını engelleyerek plak oluşumunu azaltmada faydalıdır.
- Düzenli Diş Hekimi Kontrolü: Her 6 ila 12 ayda bir profesyonel temizlik yaptırmak, diş taşı ve tartar oluşumunu önlemenin en etkili yoludur ve evde yapılan fırçalama ile temizlenemeyen tartarların giderilmesine yardımcı olur.
- Şekerli ve Asidik Yiyecekleri Azaltın: Bu tür yiyecekler, plakların oluşmasını tetikleyebilir ve kalsiyum birikintileri‘ne zemin hazırlayabilir. Yemekten sonra ağız çalkalamak, yiyecek kalıntılarını ve bakterileri uzaklaştırmanda faydalıdır.
Kalsiyum Birikintilerinin Tedavisi
Di̇şlerdeki kalsiyum birikintileri durumunda, diş hekimi aşağıdaki temizlik prosedürlerini uygulayarak birikintilerden kurtulabilir:
- Profesyonel Temizlik: Tartarı gidermenin en etkili yolu, profesyonel temizliktir. Ayrıca buna scaling ve parlatma da denir. Diş hekiminiz veya diş hijyenistiniz, özel aletlerle dişinizde sertleşmiş tartarı giderir.
- Scaling ve Kök Düzleştirme: Tartarsa ve diş etlerini etkilediyse, diş hekimi scaling ve kök düzleştirme uygulayabilir. Bu yoğun temizlik yöntemi, tartarın diş et çizgisi altında çıkarılmasını ve köklerin pürüzsüzleştirilerek diş etlerinin tekrar dişe yapışmasını sağlar.
- Ağız Beyazlatma Tedavileri: Tartarı çıkardıktan sonra, diş beyazlatma işlemi, kalsiyum birikintilerinin yol açtığı lekeleri gidererek dişlerin doğal parlaklığını yeniden kazandırabilir.
Kalsiyum Birikintileri Hakkında SSS
Dişlerdeki kalsiyum birikintileri (tartar), düzenli fırçalama veya diş ipi kullanımıyla kesinlikle temizlenemez. Tartarı gidermenin tek yolu, profesyonel diş temizlikleridir.
Hayır. Plak, her gün dişlere yapışan bakteriyel bir film iken; tartar, katılaşmış plaktır ve sadece diş hekimi tarafından giderilebilir.
Her 6 ila 12 ayda bir diş temizliği yaptırmak çok faydalıdır; bu, tartar oluşumunu engellemeye yardımcı olur.
Evet, diş hekiminizin yapacağı temizlik, beyazlatma işlemlerinizin etkisini artıracaktır ve dişlerin parlaklığını geri kazandırabilir.
Evet, tartarda hapsolan bakteriler nedeniyle kalsiyum birikintileri sürekli ağız kokusu kaynağı olabilir.
Kaynaklar:
American Dental Association. (2023). Plak ve tartar: Bilmeniz gerekenler.
Mayo Clinic. (2022). Diş bakımı ve kalsiyum birikintileri. Erişim adresi: https://www.mayoclinic.org
WebMD. (2023). Tartar nasıl giderilir?. Erişim adresi: https://www.webmd.com/oral-health
Colgate. (2022). Tartar oluşumunu nasıl önlerim?.
