Πρόληψη Ξηρού Φατνίου: Πρωτόκολλο Ανάρρωσης Φρονιμίτη 72 Ωρών

Πρόληψη της φατνιακής οστεΐτιδας με μηχανική διατήρηση του αρχικού ινώδους πήγματος.

Κατά τη χειρουργική εξαγωγή ενός έγκλειστου τρίτου γομφίου, ένα αποτέλεσμα είναι ένα είδος οστικού ελλείμματος στη γνάθο. Η φυσική διαδικασία επούλωσης, η οποία συμβαίνει αυτόματα μετά τη χειρουργική επέμβαση, ξεκινά με τη δημιουργία και την παγίωση του ινώδους θρόμβου (πήγμα αίματος) στην κενή φατνιακή κοιλότητα. Μόλις αυτός ο σημαντικός θρόμβος (αίματος), ο οποίος είναι ένας φυσικός θρόμβος, απομακρυνθεί, για παράδειγμα λόγω ενζυματικής δραστηριότητας, ή αποσπαστεί λόγω μηχανικού τραύματος μέσω αρνητικής στοματικής πίεσης, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μια πολύ επώδυνη παθολογική κατάσταση που ονομάζεται φατνιακή οστεΐτιδα, ή κοινώς, ένα **ξηρό φατνίο.**

Στην Παθοφυσιολογία της Φατνιακής Οστεΐτιδας

**Η φατνιακή οστεΐτιδα**, ή **ξηρό φατνίο**, δεν είναι βακτηριακή λοίμωξη, ούτε υπάρχει πυρετός, οπότε μια λοίμωξη θα πρέπει να αποκλείεται όταν το πρόβλημα διαγιγνώσκεται ως ξηρό φατνίο. Αρχικά, ο θρόμβος αίματος σχηματίζει ένα είδος βιολογικού φραγμού που εμποδίζει φυσικά την είσοδο των στοματικών βακτηρίων και προστατεύει επίσης τις εκτεθειμένες τελικές νευρικές απολήψεων του πόνου και τον υποκείμενο φλοιώδη οστό. Από την άλλη πλευρά, αυτός ο θρόμβος λειτουργεί ως πλαίσιο για τον σχηματισμό νέου συνδετικού ιστού από ινοβλάστες, μαζί με τον σχηματισμό νέων αιμοφόρων αγγείων (αγγειογένεση).

Μόλις απομακρυνθεί ο ινώδης θρόμβος που είχε σχηματιστεί για την προστασία αυτών των περιοχών, ο υποκείμενος νευροαγγειακός ιστός εκτίθεται στο περιβάλλον της στοματικής κοιλότητας, με αποτέλεσμα πόνο, σωματίδια τροφής καθώς και όξινα ενζυματικά συστατικά του σάλιου. Υπάρχει άμεση ενεργοποίηση της οδού του πόνου στα νεύρα, η οποία περιγράφεται ως οξεία, αντανακλαστική νευραλγία, που συνήθως εμφανίζεται τρεις έως τέσσερις ημέρες μετά την εξαγωγή και δεν ανακουφίζεται με τη λήψη απλών παυσίπονων.

Το Βιομηχανικό Πρωτόκολλο 72 Ωρών

Δεδομένου ότι ο ρυθμός επιβίωσης του ινώδους πλαισίου καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από την έκθεσή του σε φυσικούς παράγοντες, η αυστηρότερη βιομηχανική συμμόρφωση πρέπει να αποτελεί τον κανόνα για τις **πρώτες 72 μετεγχειρητικές ώρες.** Στην **Τουρκία**, τα **Χειρουργικά και Πρωτόκολλα Ανάρρωσης** είναι εξαιρετικά λεπτομερή και στοχεύουν στη σημαντική μείωση της πιθανότητας διάσπασης οποιουδήποτε θρόμβου στην **Lema Dental Clinic.**

• Πρόληψη Αρνητικής Πίεσης: Ο πιο πιθανός λόγος για τη μηχανική απομάκρυνση του θρόμβου είναι όταν η ενδοστοματική πίεση πέφτει κάτω από την πίεση του περιβάλλοντος, δημιουργώντας έτσι αρνητική πίεση. Το ρούφηγμα με καλαμάκι, ο εμετός, ή ακόμα και η έντονη εισπνοή μέσω ατμιστή μπορεί να οδηγήσει στο σχηματισμό κενού. Το φαινόμενο του κενού προκαλεί την απόσπαση του πολύ ευαίσθητου θρόμβου από τα τοιχώματα του φατνίου λόγω διατμητικών δυνάμεων.
• Χημικός Έλεγχος της Φλεγμονής του Οιδήματος: Όπως επεσήμανε ο Καθηγητής Δρ. Coşkun Yıldız, η χρήση ενός προληπτικού Μη Στεροειδούς Αντιφλεγμονώδους Φαρμάκου (ΜΣΑΦ) όχι μόνο θα σας προστατεύσει από το να αισθανθείτε πολύ, πολύ άρρωστοι μετά την επέμβαση, αλλά θα μειώσει επίσης τις πιθανότητες να εμφανίσετε μετεγχειρητική φατνιακή οστεΐτιδα που απαιτεί νοσηλεία. Η λήψη επιλεγμένων παυσίπονων, καθώς και η εξασθένηση της επίδρασης της τοπικής αναισθησίας, καταστέλλουν την παραγωγή προφλεγμονωδών προσταγλανδινών, αποτελώντας έτσι έναν προληπτικό τρόπο περιορισμού του οιδήματος και ελαχιστοποίησης του πόνου στη γνάθο κατά τις κινήσεις.
• Έλεγχος της Θερμοκρασίας του Σώματος: Η ψύξη του δέρματος του προσώπου κατά τις πρώτες 24 ώρες μετά την εξαγωγή βοηθά στη συστολή των μικρών αιμοφόρων αγγείων, με αποτέλεσμα να χάνεται λιγότερο αίμα. Ταυτόχρονα, μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματική στο να βοηθήσει το αίμα να πήξει εξαρχής.
• Μόνο Απαλή Ξέπλυση: Η πράξη του έντονου ξεπλύματος του στόματος οδηγεί στη χαλάρωση των κυττάρων που είχαν ήδη προσκολληθεί μεταξύ τους· πρέπει να αποφεύγεται. Αρχικά, η Δρ. Polen Akkılıç απαγορεύει αυστηρά την εισαγωγή οποιουδήποτε υγρού για ένα πλήρες 24ωρο στους ασθενείς. Μετά την περίοδο αναμονής, η μέθοδος που απαιτείται από την κλινική είναι να γέρνει κανείς το κεφάλι του προς τα πίσω, ενώ το πρόσωπο είναι ελαφρώς κεκλιμένο, ώστε να επιτρέπεται η ήπια και παθητική εισροή του υπέρτονου αλατούχου διαλύματος στο πίσω μέρος του στόματος με τρόπο που να μην προκαλεί μεγάλη κίνηση και επομένως να είναι λιγότερο πιθανό να απομακρύνει τον νεοσχηματισμένο ινώδη θρόμβο.

Χρονοδιάγραμμα Σταθεροποίησης Αιμοστατικής Μήτρας

Συχνές Ερωτήσεις

1. Γιατί το κάπνισμα αυξάνει εκθετικά τον κίνδυνο φατνιακής οστεΐτιδας;

Ο καπνός που καίγεται εισάγει δύο καταστροφικές μεταβλητές: θερμικό τραύμα και χημική αγγειοσυστολή. Η θερμότητα από τον καπνό καίει τα αναγεννώμενα επιθηλιακά κύτταρα, ενώ η συστηματική νικοτίνη συστέλλει βίαια τα τοπικά τριχοειδή αγγεία, στερώντας την χειρουργική περιοχή από τα οξυγονωμένα ερυθροκύτταρα που απαιτούνται για τη διατήρηση του ινώδους πήγματος.

2. Πώς αντιμετωπίζουν οι κλινικοί ιατροί χημικά ένα ξηρό φατνίο εάν χαθεί ο θρόμβος;

Επειδή ένα ξηρό φατνίο δεν είναι πρωτογενώς βακτηριακό, τα συστηματικά αντιβιοτικά είναι αναποτελεσματικά. Το κλινικό πρωτόκολλο περιλαμβάνει την ήπια έκπλυση του φατνίου με αποστειρωμένο φυσιολογικό ορό για την απομάκρυνση των νεκρωτικών υπολειμμάτων, ακολουθούμενη από την ενδοφατνιακή τοποθέτηση ενός φαρμακευτικού παρηγορητικού επιδέσμου (συνήθως περιέχει ευγενόλη). Αυτό αμβλύνει άμεσα τις εκτεθειμένες νευρικές απολήξεις και παρέχει φυσική προστασία ενώ συμβαίνει επούλωση κατά δεύτερο σκοπό.

3. Είναι φυσιολογικό να εμφανίζεται μεταλλική γεύση κατά τις πρώτες 48 ώρες;

Ναι. Η ελαφρά τριχοειδική διαρροή είναι μια τυπική φυσιολογική αντίδραση καθώς σχηματίζεται η πρωτογενής αιμοστατική σφράγιση. Η αποδόμηση των ερυθρών αιμοσφαιρίων απελευθερώνει σίδηρο στο σάλιο, προκαλώντας προσωρινά μια ήπια μεταλλική γεύση. Ωστόσο, η ενεργός, συνεχής αιμορραγία απαιτεί άμεση κλινική παρέμβαση.

4. Γιατί τα γαλακτοκομικά προϊόντα αντενδείκνυνται αμέσως μετά από χειρουργική εξαγωγή;

Ενώ απαιτούνται μαλακές τροφές, τα μη παστεριωμένα ή ιδιαίτερα ενεργά προβιοτικά γαλακτοκομικά προϊόντα περιέχουν συγκεκριμένα στελέχη γαλακτοβάκιλλων. Σε μια ευάλωτη χειρουργική περιοχή, αυτά τα βακτήρια μπορούν θεωρητικά να αλλάξουν το τοπικό pH, επιταχύνοντας ενδεχομένως την ενζυματική αποδόμηση του εύθραυστου δικτύου ινώδους πριν αυτό μπορέσει να διασυνδεθεί.

Ακαδημαϊκές Αναφορές

1. Blum, I. R. (2002). Contemporary views on dry socket (alveolar osteitis): a clinical appraisal of standardization, aetiopathogenesis and management: a critical review. International Journal of Oral and Maxillofacial Surgery, 31(3), 309-317.
2. Noroozi, A. R., & Philbert, R. F. (2009). Modern concepts in understanding and management of the “dry socket” syndrome: comprehensive review of the literature. International Journal of Oral and Maxillofacial Surgery, 38(5), 443-450.
3. Bowe, D. C., Rogers, S., & Stassen, L. F. (2011). The management of dry socket/alveolar osteitis. Journal of the Irish Dental Association, 57(6), 305-310.
4. Hupp, J. R., Ellis, E., & Tucker, M. R. (2013). Contemporary Oral and Maxillofacial Surgery (6th ed.). Mosby Elsevier.